شته گیاهان آپارتمانی معمولا قبل از اینکه کل گیاه ضعیف شود، روی بخش‌های تازه و نرم خودش را نشان می‌دهد. اگر نوک رشد، پشت برگ‌های جوان یا اطراف جوانه‌ها را بررسی کنید، ممکن است مجموعه‌ای از حشرات کوچک سبز، زرد، سیاه، قهوه‌ای یا صورتی ببینید که کنار هم نشسته‌اند. گاهی هم خود شته کمتر به چشم می‌آید و اول با برگ چسبناک، پوست‌های سفید ریخته‌شده یا برگ تازه بدفرم روبه‌رو می‌شوید.
پاسخ کوتاه: شته‌ها (aphids) حشرات کوچک و نرم‌بدنی هستند که از شیره گیاه تغذیه می‌کنند. تعداد کم آن‌ها روی یک گیاه بالغ همیشه خسارت جدی ایجاد نمی‌کند، اما جمعیت می‌تواند خیلی سریع زیاد شود. به همین دلیل دیدن شته در مرحله‌ای که هنوز فقط روی چند جوانه یا ساقه نرم متمرکز است، کنترل را ساده‌تر می‌کند. اگر هنوز مطمئن نیستید مشکل واقعاً شته است یا نشانه‌ای مشابه از آفت یا تنش دیگر، راهنمای تشخیص مشکلات گیاهان آپارتمانی مسیر عمومی‌تری برای محدود کردن علت‌ها دارد.
شته چه شکلی است؟
شته‌ها حشرات کوچک، نرم‌بدن و معمولاً گلابی‌شکل‌اند. رنگ آن‌ها می‌تواند سبز، زرد، صورتی، خاکستری، قهوه‌ای یا تقریباً سیاه باشد؛ بنابراین رنگ به‌تنهایی معیار تشخیص نیست.
یکی از نشانه‌های تشخیصی مهم، دو زائده لوله‌ای کوچک در انتهای شکم است که کورنی‌کل (cornicle) نام دارد. UC IPM و University of Minnesota هر دو شکل گلابی، بدن نرم و وجود این زائده‌ها را از سرنخ‌های اصلی تشخیص شته می‌دانند.
بیشتر افراد یک کلونی بدون بال‌اند، اما وقتی جمعیت متراکم شود یا کیفیت میزبان افت کند، افراد بالدار هم ظاهر می‌شوند و می‌توانند به گلدان‌های دیگر منتقل شوند.
منابع: UC IPM — Aphids in Ornamentals و UMN Extension — Aphids.
جدول تشخیص سریع: شته یا آفت دیگر؟
| چیزی که می‌بینید | احتمال بیشتر | سرنخ مهم |
|---|---|---|
| حشرات نرم و گلابی‌شکل که گروهی روی رشد تازه جمع شده‌اند | شته | اغلب روی نوک رشد و پشت برگ جوان دیده می‌شوند و ممکن است cornicles داشته باشند |
| توده سفید پنبه‌ای در شکاف‌ها | شپشک آردآلود | پوشش مومی سفید و ظاهر پنبه‌ای دارد |
| حشرات باریک همراه لکه‌های نقره‌ای و نقاط سیاه | تریپس | بدن کشیده‌تر است و الگوی آسیب بیشتر خراش و نقره‌ای شدن است |
| ذرات سفید که با تکان دادن گیاه پرواز می‌کنند | سفیدبالک | حشرات بالغ بالدار و سفید از پشت برگ بلند می‌شوند |
| برجستگی‌های ثابت و صدفی روی ساقه یا برگ | سپردار | حرکت واضح ندارد و بیشتر شبیه برجستگی چسبیده به گیاه است |
| نقطه‌های بسیار ریز همراه تار ظریف | کنه تارعنکبوتی | تار نازک در پشت برگ یا بین برگ و ساقه سرنخ مهمی است |
اگر چیزی که می‌بینید سفید و پنبه‌ای است، راهنمای تشخیص شپشک آردآلود را ببینید. اگر آسیب بیشتر به شکل رگه‌های نقره‌ای و نقاط سیاه است، راهنمای تشخیص تریپس مسیر دقیق‌تری دارد.
شته را کجای گیاه بگردیم؟
نگاه کردن از فاصله دور کافی نیست. شته بیشتر بخش‌هایی را انتخاب می‌کند که بافت نرم‌تر و در حال رشد دارند.
- نوک رشد و جوانه‌های تازه
- پشت برگ‌های جوان
- ساقه‌های نرم و تازه
- اطراف غنچه و گل
- محل اتصال برگ جوان به ساقه
- برگ‌هایی که تازه پیچ خورده یا جمع شده‌اند
اگر برگ تازه پیچ خورده است، قسمت داخل چین برگ را هم بررسی کنید. گاهی کلونی شته در همین فضای محافظت‌شده پنهان می‌ماند و از بیرون فقط بدفرمی برگ دیده می‌شود.
چرا باید شته را زود پیدا کنیم؟
دلیل اصلی، سرعت زیاد شدن جمعیت است. چرخه تولیدمثل شته با بسیاری از آفات دیگر فرق دارد. در شرایط مناسب، ماده‌ها می‌توانند بدون جفت‌گیری تولیدمثل کنند و در بسیاری از گونه‌ها نوزاد زنده به دنیا بیاورند. این نوع تولیدمثل غیرجنسی را پارتنوژنز (parthenogenesis) می‌نامند.
در نتیجه ممکن است روی یک جوانه فقط چند شته ببینید و مدت کوتاهی بعد همان بخش پر از حشرات در اندازه‌های مختلف شود. وقتی جمعیت متراکم شود، بعضی شته‌ها شکل بالدار پیدا می‌کنند و می‌توانند به گیاهان دیگر منتقل شوند.
این به معنی آن نیست که هر شته‌ای یک بحران است. روی گیاه بالغ و سالم، جمعیت کم ممکن است خسارت محدودی داشته باشد. مزیت تشخیص زودهنگام این است که قبل از تشکیل کلونی بزرگ، کنترل مکانیکی و شست‌وشو اغلب ساده‌تر است.
نشانه اول: تجمع روی جوانه و رشد تازه
یکی از مشخص‌ترین الگوها، گروهی از حشرات کوچک روی نوک شاخه یا پشت برگ تازه است. شته‌ها از شیره گیاه تغذیه می‌کنند و بخش‌های جوان برای تغذیه آن‌ها مناسب‌ترند.
اگر نوک رشد را باز کنید و چندین حشره کوچک در اندازه‌های مختلف کنار هم ببینید، احتمال شته زیاد است. نوزادها یا پوره‌ها (nymphs) شبیه شته بالغ بدون بال هستند، فقط کوچک‌ترند.
نشانه دوم: پوست‌های سفید روی برگ
شته هنگام رشد چند بار پوست می‌اندازد. پوسته خالی و سفیدرنگی که بعد از پوست‌اندازی باقی می‌ماند، exuviae نام دارد. این پوست‌ها ممکن است روی برگ، ساقه یا میان عسلک بچسبند و گاهی حتی از خود شته راحت‌تر دیده شوند.
این پوست سفید را با سفیدبالک یا شپشک آردآلود اشتباه نگیرید. exuviae پوسته خالی حشره است و اگر با بزرگ‌نمایی نگاه کنید، شکل بدن و پاها را می‌توان در آن دید.
نشانه سوم: برگ چسبناک و عسلک
شته هنگام تغذیه از شیره گیاه مقدار زیادی مایع دریافت می‌کند و بخشی از قند اضافی را به شکل عسلک دفع می‌کند. عسلک ممکن است روی خود برگ، برگ‌های پایین‌تر، لبه گلدان یا میز زیر گیاه دیده شود. اگر سطح زیر گیاه چسبناک شده، بالای همان نقطه را برای کلونی شته بررسی کنید.
اما عسلک به‌تنهایی شته را ثابت نمی‌کند؛ شپشک آردآلود، سفیدبالک و سپردار نرم هم عسلک تولید می‌کنند. تشخیص وقتی قوی‌تر می‌شود که چسبندگی را همراه با کلونی حشرات نرم روی رشد تازه، پوست‌های سفید ریخته‌شده و برگ تازه بدفرم ببینید.
UC IPM و UMN هر دو عسلک، کپک دوده‌ای، پوست‌های سفید و تجمع روی رشد تازه را از سرنخ‌های رایج شته می‌دانند. برای تشخیص افتراقی کامل‌تر، راهنمای چسبناک شدن برگ گیاه را ببینید.
کپک دوده‌ای سیاه از کجا می‌آید؟
روی عسلک ممکن است قارچ سطحی تیره‌ای رشد کند که به آن کپک دوده‌ای (sooty mold) گفته می‌شود. این لایه سیاه بیشتر روی سطح عسلک رشد می‌کند و دیدنش می‌تواند سرنخی باشد که مدتی است یک آفت شیره‌خوار روی گیاه فعالیت دارد.
پاک کردن لایه سیاه بدون کنترل آفت اصلی کافی نیست. تا زمانی که عسلک تازه تولید شود، شرایط برای برگشت این پوشش هم باقی می‌ماند.
مورچه‌ها چه ارتباطی با شته دارند؟
مورچه‌ها به عسلک علاقه دارند و ممکن است اطراف کلونی شته رفت‌وآمد کنند. در فضای باز این ارتباط واضح‌تر است، اما در خانه هم اگر ناگهان مورچه‌ها روی ساقه یا اطراف گلدان دیده می‌شوند، ارزش دارد رشد تازه را برای شته و دیگر آفات عسلک‌ساز بررسی کنید.
وجود مورچه به تنهایی شته را ثابت نمی‌کند، اما همراه با برگ چسبناک و کلونی حشرات کوچک یک سرنخ کمکی است.
شته چه آسیبی به گیاه می‌زند؟
تعداد کم شته روی یک گیاه بالغ همیشه آسیب قابل توجهی ایجاد نمی‌کند. مشکل زمانی بیشتر می‌شود که کلونی بزرگ شود یا آفت روی گیاه جوان، قلمه، نشا یا رشد تازه متمرکز باشد.
- پیچ خوردن یا جمع شدن برگ تازه
- بدفرم باز شدن برگ‌های جدید
- زرد شدن بعضی برگ‌ها
- کند شدن رشد
- ضعیف شدن نوک شاخه‌ها
- چسبناک شدن برگ و سطح اطراف
- رشد کپک دوده‌ای روی عسلک
بعضی گونه‌های شته می‌توانند ویروس‌های گیاهی را هم منتقل کنند، اما دیدن شته به معنی آلوده بودن گیاه به ویروس نیست. برای گیاه آپارتمانی معمولی، اول خود آفت و وضعیت رشد گیاه را بررسی کنید.
شته از کجا وارد خانه می‌شود؟
رایج‌ترین مسیرها گیاه تازه‌خریداری‌شده، گلدانی که مدتی بیرون بوده، گل شاخه‌بریده و شته‌های بال‌داری هستند که از محیط بیرون وارد می‌شوند. برای بررسی کامل‌تر این مسیرها و تفاوت آن‌ها با «شرایطی که فقط آفت را تشدید می‌کنند»، راهنمای علت آفت گرفتن گیاهان آپارتمانی را ببینید.
شته ممکن است هنگام خرید هنوز جمعیت کمی داشته باشد و بعد از چند روز روی رشد تازه بیشتر دیده شود. به همین دلیل بررسی گیاه تازه قبل از قرار دادن آن میان مجموعه اصلی مفید است؛ اگر گیاه تازه وارد خانه شده، راهنمای قرنطینه گیاه تازه‌خریداری‌شده مسیر اجرایی جداگانه‌ای دارد.
اگر شته پیدا کردیم، اولین کار چیست؟
۱. گیاه را جدا کنید
گیاه آلوده را از بقیه فاصله دهید و گیاهان مجاور را هم بررسی کنید. کارت زرد می‌تواند شته‌های بالدار را نشان دهد، اما بخش اصلی جمعیت روی خود گیاه است.
۲. کلونی را با آب و حذف مکانیکی کم کنید
برای گیاه مقاوم، پشت و روی برگ، نوک رشد و ساقه نرم را با جریان نسبتاً قوی آب بشویید. CSU و UC IPM شست‌وشو با آب را یکی از مؤثرترین اولین اقدامات برای شته می‌دانند. اگر فقط یک نوک شاخه بسیار آلوده است، حذف همان قسمت بهتر از هرس شدید کل گیاه است.
۳. ۲ تا ۳ روز بعد دوباره بررسی کنید
رشد تازه، پشت برگ و جوانه‌ها را دوباره ببینید. اگر فقط چند شته پراکنده مانده‌اند، یک نوبت شست‌وشوی دیگر کافی است. اگر کلونی دوباره در حال شکل‌گیری است، وارد مرحله صابون یا روغن شوید.
هدف این مرحله این نیست که با یک شست‌وشو «ریشه‌کن‌کردن» را تضمین کنیم؛ هدف این است که جمعیت را آن‌قدر پایین بیاوریم که درمان تماسی بعدی در صورت نیاز مؤثرتر و کم‌ریسک‌تر باشد.
منابع: Colorado State Extension — Managing Houseplant Pests و UC IPM — Houseplant Problems.
آیا تله زرد برای شته مفید است؟
تله زرد چسبنده می‌تواند شته‌های بالدار را بگیرد و برای پایش انتقال آفت مفید باشد. اما بیشتر کلونی شته روی گیاه از افراد بدون بال تشکیل شده است.
بنابراین کارت زرد درمان اصلی شته نیست. اگر نوک رشد پر از شته بدون بال است، باید خود کلونی روی گیاه را کنترل کنید.
برای از بین بردن شته از چه چیزی استفاده کنیم؟
روش کنترل را بر اساس شدت آلودگی انتخاب کنید. برای چند شته روی یک نوک رشد، لازم نیست مستقیم سراغ آفت‌کش سیستمیک بروید. اما اگر کلونی گسترده شده، بعد از شست‌وشو برمی‌گردد یا چند گیاه را درگیر کرده، باید از ماده موثره‌ای استفاده کنید که برای شته کارایی شناخته‌شده دارد.
مرحله ۱: آلودگی کم و موضعی
اگر شته فقط روی چند برگ یا یک نوک شاخه دیده می‌شود، ابتدا گیاه را جدا کنید و کلونی را با جریان آب، پنبه مرطوب یا حذف همان بخش به‌شدت آلوده کم کنید. چند روز بعد رشد تازه را دوباره بررسی کنید. اگر شته برنگشت، درمان قوی‌تر لازم نیست.
مرحله ۲: صابون حشره‌کش یا روغن باغبانی؛ دوز و تکرار
اگر شست‌وشو کافی نبود، درمان تماسی انتخاب بعدی است. این مواد باید مستقیماً به شته برسند؛ برگ پیچ‌خورده‌ای که شته داخل آن پنهان است ممکن است به‌خوبی درمان نشود.
- صابون حشره‌کش: برای محصولات واقعی بر پایه نمک‌های پتاسیمی اسیدهای چرب، حدود ۱ تا ۳٪ محلول نهایی. برای اولین مصرف روی گیاه ناشناخته از حدود ۱٪ شروع کنید.
- روغن باغبانی: برای فرآورده کنسانتره‌ای که چنین مصرفی را مجاز می‌کند، حدود ۱ تا ۲٪ محلول نهایی.
پشت برگ، نوک رشد و محل تجمع کلونی را کامل خیس کنید. صابون و روغن اثر باقی‌مانده طولانی ندارند؛ بنابراین ۴ تا ۷ روز بعد گیاه را دوباره بررسی کنید و اگر شته زنده باقی مانده، درمان تماسی را تکرار کنید. افزایش غلظت جای پوشش بهتر را نمی‌گیرد.
تست حساسیت: ابتدا روی ۱ تا ۲ برگ یا یک بخش کوچک استفاده کنید و ۲۴ تا ۴۸ ساعت صبر کنید. لکه آبسوخته، قهوه‌ای‌شدن یا پیچش تازه یعنی مصرف را متوقف کنید.
روی گیاه تشنه، داغ یا زیر آفتاب مستقیم روغن نزنید. صابون یا روغن را نیز داخل برگ‌های کاملاً پیچ‌خورده «بیشتر» نریزید؛ اگر کلونی در آن قسمت پنهان شده، حذف همان برگ یا نوک آلوده معمولاً بهتر است.
منابع: CSU — Insecticidal Soap، CSU — Houseplant Pests و UC IPM — Aphids.
مرحله ۳: چه زمانی سیستمیک یا ماده قوی‌تر مطرح می‌شود؟
برای بیشتر آلودگی‌های شته در گیاه آپارتمانی، شست‌وشو و ۱ تا ۳ نوبت درمان تماسی درست باید قبل از رفتن سراغ سیستمیک امتحان شوند. اگر با وجود پوشش درست و دو بار ارزیابی در فاصله حدود یک تا دو هفته هنوز کلونی فعال روی رشد تازه تشکیل می‌شود، ماده سیستمیک می‌تواند منطقی شود.
ایمیداکلوپراید پشتوانه مستقیم‌تری برای شته روی گیاهان آپارتمانی دارد. CSU آن را برای شته گیاهان آپارتمانی مؤثر می‌داند و UMN نیز آن را در گزینه‌های کنترل شته داخل خانه فهرست می‌کند. شکل‌های خاکی معمولاً کندتر از اسپری تماسی عمل می‌کنند، اما اثر طولانی‌تری دارند.
استامی‌پرید نیز علیه شته روی گیاهان زینتی مؤثر است، اما استفاده داخل خانه به محصول، غلظت، کشور و ثبت همان فرمول وابسته است. بنابراین آن را «مرحله ثابت سوم» یا جایگزین خودکار ایمیداکلوپراید نمی‌دانیم.
برای هیچ‌کدام یک دوز عمومی میلی‌لیتر در لیتر نمی‌دهیم، چون محصولات می‌توانند چند برابر اختلاف ماده فعال و روش مصرف داشته باشند. اینجا تصمیم مقاله روشن است: آلودگی پایدار بعد از اجرای درست روش‌های تماسی → بررسی محصول سیستمیک ثبت‌شده برای شته + گیاه زینتی + فضای داخلی. اگر محصول چنین کاربردی ندارد، از آن استفاده نکنید.
منابع: CSU — Managing Houseplant Pests، UMN — Indoor Plant Pests و CSU — Aphids on Ornamentals.
مرحله ۴: محدودیت‌های ایمیداکلوپراید و استامی‌پرید
این دو ماده از گروه نئونیکوتینوئیدها هستند و می‌توانند به حشرات مفید و گرده‌افشان‌ها آسیب بزنند. اگر گیاه در فصل گرم بیرون می‌رود، گل دارد یا زنبورها به آن دسترسی پیدا می‌کنند، مصرف سیستمیک انتخاب کم‌ریسکی نیست. UMN صریحاً درباره سمیت ایمیداکلوپراید برای زنبورها هشدار می‌دهد و UC IPM نیز توصیه می‌کند در صورت کافی‌بودن صابون و روغن، سیستمیک‌ها استفاده نشوند.
برای گیاه خوراکی داخل خانه، از محصول مخصوص گیاه زینتی استفاده نکنید مگر اینکه همان محصول صریحاً مصرف روی آن محصول خوراکی را مجاز کرده باشد.
همچنین برای شته داخل خانه سراغ کلرپیریفوس یا حشره‌کش ارگانوفسفره عمومی به‌عنوان راه‌حل خانگی نروید. چنین مواد قوی‌تری برای مسئله‌ای که اغلب با آب، صابون، روغن یا یک سیستمیک ثبت‌شده قابل‌کنترل است، انتخاب پیش‌فرض مناسبی نیستند و محدودیت‌های قانونی/ایمنی آن‌ها بین کشورها متفاوت است.
Stop Criteria: اگر بعد از مصرف سیستمیک رشد جدید سالم شده و کلونی فعال دیده نمی‌شود، درمان را طبق عادت تکرار نکنید. اگر با وجود زمان کافی برای اثر محصول هنوز شته فعال است، قبل از تکرار یا افزایش دوز، تشخیص آفت، روش مصرف و مقاومت احتمالی را دوباره بررسی کنید.
مایع ظرفشویی همان صابون حشره‌کش است؟
نه. صابون حشره‌کش یک محصول فرموله‌شده بر پایه نمک‌های پتاسیمی اسیدهای چرب است. مایع ظرفشویی برای بافت زنده گیاه طراحی نشده و ترکیبات آن بین برندها و فرمول‌ها تغییر می‌کند.
Colorado State در بازبینی ۲۰۲۵ صریحاً استفاده از محلول‌های خانگی ساخته‌شده از مایع ظرفشویی یا شوینده‌های خانگی را به‌عنوان آفت‌کش توصیه نمی‌کند؛ این ترکیبات می‌توانند برگ و حتی بستر را آسیب بزنند.
اگر شست‌وشو کافی نبود، به‌جای زیادکردن مقدار مایع ظرفشویی، از صابون حشره‌کش استاندارد ۱ تا ۳٪ یا روغن باغبانی مناسب استفاده کنید. برای مقایسه دقیق‌تر این روش‌ها، راهنمای درمان خانگی آفت گیاهان را ببینید.
آیا کود بیشتر شته را بدتر می‌کند؟
رشد خیلی نرم و تازه می‌تواند برای شته جذاب باشد، اما از این موضوع نباید نتیجه گرفت که گیاه آلوده را باید بدون تغذیه نگه داشت. مشکل، کوددهی بیش از نیاز و رشد خیلی نرم است، نه اصل تغذیه.
اگر بستر گلدان بخش زیادی از موادی مثل کوکوپیت (coco coir)، پیت‌ماس (peat moss) و پرلیت (perlite) تشکیل شده باشد، خود بستر لزوما منبع کامل عناصر غذایی نیست. گیاهی که مدت طولانی در چنین بستری رشد می‌کند به برنامه تغذیه منظم نیاز دارد.
بعد از کنترل آلودگی شدید و زمانی که گیاه دوباره وارد رشد فعال شد، از یک کود کامل حاوی عناصر پرمصرف یا ماکرو (macronutrients) و عناصر کم‌مصرف یا میکرو (micronutrients) متناسب با گیاه استفاده کنید. نسبت NPK و مقدار مصرف باید با نوع گیاه، فصل رشد و دستور همان کود هماهنگ باشد.
اسید هیومیک (humic acid)، اسید فولویک (fulvic acid) و عصاره جلبک دریایی (seaweed extract) می‌توانند در بعضی برنامه‌های تغذیه یا بهبود شرایط ریشه مفید باشند، اما جای کود کامل ماکرو و میکرو را نمی‌گیرند. اگر برنامه غذایی گیاه فقط بر پایه این مکمل‌ها باشد، ممکن است نیاز اصلی آن به نیتروژن، فسفر، پتاسیم و ریزمغذی‌ها تامین نشود.
در دوره‌ای که کلونی شته فعال و گسترده است، از کوددهی سنگین با نیتروژن بالا خودداری کنید، اما تغذیه را برای مدت طولانی قطع نکنید. هدف این است که گیاه سالم و متعادل رشد کند، نه اینکه با گرسنه نگه داشتن گیاه آفت را کنترل کنیم.
چطور بفهمیم کنترل موفق بوده است؟
برگ‌های قدیمیِ پیچ‌خورده ممکن است بعد از حذف آفت به حالت اولیه برنگردند. معیار بهتر، رشد جدید و نبود کلونی تازه است.
بعد از شروع کنترل، هر ۲ تا ۳ روز در هفته اول نوک رشد و پشت برگ‌های جوان را بررسی کنید؛ سپس اگر جمعیت رو به کاهش بود، بررسی را هفتگی کنید. موفقیت یعنی:
- روی نوک رشد کلونی جدید تشکیل نشود؛
- برگ‌های تازه سالم‌تر باز شوند؛
- عسلک تازه روی برگ یا میز دیده نشود؛
- پوست‌های سفید تازه کمتر شوند؛
- شته بالدار جدید روی کارت زرد یا اطراف گیاه دیده نشود.
اگر بعد از دو نوبت ارزیابی روند جمعیت کاهش پیدا نکرده است، فقط غلظت را بالا نبرید؛ پوشش اسپری، شته‌های پنهان در برگ پیچیده و احتمال اشتباه در تشخیص را بررسی کنید.
اشتباهات رایج در کنترل شته
- فقط پاک کردن برگ چسبناک: اگر کلونی باقی بماند، عسلک دوباره تولید می‌شود.
- سم‌پاشی قبل از تشخیص: شته، تریپس، کنه و شپشک روش کنترل یکسانی ندارند.
- تمرکز روی برگ‌های قدیمی: نوک رشد و پشت برگ تازه محل مهم‌تری برای بررسی هستند.
- انتظار نتیجه از کارت زرد به تنهایی: کارت بیشتر شته‌های بالدار را می‌گیرد.
- یک بار شست‌وشو و پایان پایش: جمعیت کم باقی‌مانده می‌تواند دوباره زیاد شود.
- استفاده از مایع ظرفشویی با غلظت نامعلوم: این کار می‌تواند به برگ آسیب بزند.
پرسش‌های رایج
آیا شته همیشه سبز است؟
نه. شته می‌تواند سبز، زرد، صورتی، خاکستری، قهوه‌ای یا سیاه باشد. رنگ به تنهایی برای تشخیص کافی نیست.
آیا شته پرواز می‌کند؟
بیشتر افراد یک کلونی بدون بال‌اند، اما بعضی شته‌های بالغ بالدار می‌شوند و می‌توانند به گیاهان دیگر منتقل شوند.
پوست‌های سفید کنار شته چیست؟
بیشتر آن‌ها پوسته‌های خالی باقی‌مانده از پوست‌اندازی هستند که exuviae نام دارند. دیدن این پوسته‌ها در کنار رشد تازه می‌تواند یکی از سرنخ‌های آلودگی باشد.
آیا برگ چسبناک حتما از شته است؟
نه. عسلک می‌تواند توسط شپشک آردآلود، سفیدبالک و بعضی سپردارها هم تولید شود. باید خود آفت را پیدا کنید.
آیا شته گیاه را می‌کشد؟
جمعیت کم روی گیاه بالغ اغلب خسارت محدودی دارد. آلودگی شدید و طولانی، به‌ویژه روی گیاه جوان یا ضعیف، می‌تواند رشد را کم و برگ‌های تازه را بدفرم کند.
هر چند وقت یک بار گیاه آلوده را بررسی کنیم؟
بعد از اولین کنترل، در چند روز و چند هفته بعد رشد تازه را مرتب بررسی کنید. هدف این است که افزایش دوباره جمعیت را قبل از تشکیل کلونی بزرگ ببینید.
منابع این راهنما
- UC IPM — شته و کنترل آفات گیاهان آپارتمانی
- UC IPM — شته، آب، صابون، روغن و محدودیت سیستمیک‌ها
- UC IPM — شته در گیاهان زینتی و تصمیم درمان
- UMN Extension — شته در گیاهان داخل خانه
- UMN Extension — تشخیص شته و کنترل کم‌خطر
- Colorado State Extension — آفات گیاهان آپارتمانی
- Colorado State Extension — صابون حشره‌کش
جمع‌بندی
برای تشخیص شته فقط به رنگ حشره نگاه نکنید. محل تجمع، شکل بدن، cornicles، عسلک و پوست‌های سفید ریخته‌شده کنار هم اطلاعات بیشتری می‌دهند.
اگر شته را زود پیدا کنید، معمولا می‌توان با جدا کردن گیاه، شست‌وشو و کم کردن مکانیکی کلونی شروع کرد. اگر آلودگی ادامه داشت، صابون حشره‌کش یا روغن باغبانی مرحله بعد است. برای آلودگی پایدار یا گسترده‌ای که بعد از اجرای درست روش‌های تماسی باقی می‌ماند، می‌توان یک سیستمیک ثبت‌شده برای شته و گیاهان زینتی داخل خانه را بررسی کرد؛ ایمیداکلوپراید پشتوانه مستقیم‌تری برای این کاربرد دارد و استامی‌پرید به ثبت و فرمول همان محصول وابسته است. بهترین زمان کنترل شته قبل از آن است که چند حشره روی نوک رشد به یک کلونی بزرگ تبدیل شوند.
