انواع فیکوس با عکس، راهنمای تشخیص و مقایسه مدل‌های رایج

اگر دو گیاه با نام «فیکوس» ببینید، ممکن است یکی برگ‌هایی بزرگ‌تر از کف دست داشته باشد و دیگری مثل یک گیاه رونده از لبه گلدان پایین بیاید. دلیلش ساده است: فیکوس نام یک گیاه مشخص نیست و گروه بزرگی از گیاهان را در بر می‌گیرد.

در بازار گیاهان آپارتمانی نیز ماجرا کمی پیچیده‌تر می‌شود. بعضی نام‌ها به گونه اشاره می‌کنند، بعضی نام یک رقم‌اند و بعضی بیشتر یک نام باغبانی یا تجاری هستند. برای مثال Tineke یک فیکوس الاستیکای متفاوت است، اما گونه جداگانه‌ای نیست. Bambino نیز زیرمجموعه لیراتا است و جینسینگ را هم نباید یک گونه مستقل از فیکوس میکروکارپا دانست.

برای تشخیص، بهتر است به‌جای حفظ کردن نام‌ها از سه نشانه شروع کنید: شکل برگ، اندازه برگ و فرم رشد گیاه.

چطور انواع فیکوس را از هم تشخیص دهیم؟

برگ بسیار بزرگ با فرم مشخص ویولونی، شما را به سمت فیکوس لیراتا می‌برد.

برگ بزرگ، ضخیم، بیضی و بسیار براق بیشتر با فیکوس الاستیکا سازگار است.

اگر برگ‌ها کوچک‌ترند و روی شاخه‌های باریک و خمیده قرار گرفته‌اند، فیکوس بنجامین را بررسی کنید.

برگ‌های بسیار بلند و باریک مشخصه مهم گروهی است که در بازار با نام‌هایی مانند آلی و آمستل دیده می‌شود.

برگ کوچک همراه با پایه متورم و فرم بونسای‌مانند، سرنخ مهم فیکوس میکروکارپای جینسینگ است.

اگر گیاه به‌جای ساختن فرم درختی، روی سطح حرکت می‌کند، بالا می‌رود یا از گلدان آویزان می‌شود، احتمالا با فیکوس پومیلا روبه‌رو هستید.

در میان فیکوس‌های پهن‌برگ دیگر، آلتیسیما و Audrey را باید دقیق‌تر با هم مقایسه کرد. Audrey معمولا با رگبرگ‌های روشن و مشخص روی برگ سبز شناخته می‌شود، در حالی که در آلتیسیما شکل پهن و چرمی برگ و رقم دقیق گیاه اهمیت بیشتری دارد.

جدول مقایسه سریع انواع فیکوس

اندازه‌های این جدول نسبی‌اند. یک فیکوس در فضای داخلی می‌تواند با هرس، اندازه گلدان و نحوه تربیت بسیار کوچک‌تر از ظرفیت طبیعی خود باقی بماند. بنابراین ارتفاع گیاهی که امروز در فروشگاه می‌بینید، به‌تنهایی معیار مناسبی برای اندازه آینده آن نیست.

۱. فیکوس الاستیکا، برگ‌های ضخیم و براق

فیکوس الاستیکا یکی از قابل‌تشخیص‌ترین فیکوس‌های آپارتمانی است. برگ بالغ آن بزرگ، ضخیم، چرمی و براق است و معمولا فرم بیضی تا کشیده دارد. گیاه جوان بیشتر حالت قائم دارد و با رشد و هرس می‌تواند به یک فرم درختی بزرگ تبدیل شود.

اگر بین الاستیکا و لیراتا مردد هستید، شکل و سطح برگ سریع‌ترین راه تشخیص است. الاستیکا برگ صاف‌تر، بیضی‌تر و براق‌تری دارد. برگ لیراتا حالت ویولونی، رگبرگ برجسته و سطح بافت‌دارتری دارد.

راهنمای کامل نگهداری این گیاه در صفحه فیکوس الاستیکا قرار دارد.

Robusta، Tineke و Abidjan چه هستند؟

این نام‌ها سه گونه مختلف فیکوس نیستند. همگی در گروه Ficus elastica قرار می‌گیرند.

Robusta ظاهر کلاسیک‌تری دارد. برگ‌های آن پهن، سبز تیره و براق‌اند.

Tineke یا فیکوس تینکه یک فرم ابلق با ترکیب سبز و کرم است. پروفایل RHS برای Tineke نیز این الگوی رنگ را تأیید می‌کند. هرچه سهم بخش‌های روشن برگ بیشتر باشد، انتخاب محل پرنورتر اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، چون قسمت‌های فاقد کلروفیل توان فتوسنتز کمتری دارند.

Abidjan برگ‌های بسیار تیره‌تری دارد. نام Black Prince نیز ممکن است برای همین رقم دیده شود. بنابراین دیدن این دو نام روی برچسب لزوما به معنی وجود دو نوع مستقل فیکوس نیست.

۲. فیکوس لیراتا، برگ‌های بسیار بزرگ و ویولونی

لیراتا را بیشتر از هر چیز از فرم برگ می‌توان شناخت. برگ‌ها بسیار بزرگ و چرمی‌اند، در قسمت میانی باریک‌تر می‌شوند و فرم کلی آن‌ها یادآور ویولن است.

رگبرگ‌ها واضح‌اند و سطح برگ حالت برجسته و بافت‌دار دارد. برخلاف برگ بسیار صاف و براق الاستیکا، برگ لیراتا ظاهر خشن‌تر و کم‌براق‌تری دارد.

این ویژگی باعث می‌شود حتی یک نمونه جوان لیراتا نیز در بیشتر موارد از الاستیکا قابل تشخیص باشد.

برای اطلاعات کامل‌تر می‌توانید راهنمای فیکوس لیراتا را ببینید. اگر مسئله شما لکه‌ها و سوختگی‌های قهوه‌ای برگ است، مقاله قهوه‌ای شدن برگ فیکوس لیراتا مسیر تشخیص علت را جداگانه توضیح می‌دهد.

لیراتا و Bambino چه تفاوتی دارند؟

Bambino یا فیکوس لیراتا بامبینو گونه دیگری از فیکوس نیست. این نام به یک رقم فشرده‌تر از Ficus lyrata مربوط است. انجمن سلطنتی باغبانی بریتانیا (RHS) نیز Bambino را به‌عنوان فرم فشرده‌تر این گیاه معرفی می‌کند.

فرم اصلی برگ همچنان ویولونی باقی می‌ماند، اما فاصله برگ‌ها و اندازه کلی گیاه می‌تواند فشرده‌تر باشد. به همین دلیل Bambino برای فضایی که ظاهر لیراتا را می‌خواهد اما ظرفیت یک گیاه بسیار بزرگ را ندارد، انتخاب متفاوتی ایجاد می‌کند.

کوچک‌تر بودن Bambino به معنی تبدیل آن به یک گیاه کم‌نور یا کاملا متفاوت از نظر نگهداری نیست.

۳. فیکوس بنجامین، برگ‌های کوچک و شاخه‌های خمیده

بنجامین در مقایسه با لیراتا و الاستیکا برگ‌های بسیار کوچک‌تری دارد. برگ‌ها بیضی، براق و دارای نوکی کشیده‌اند و روی شاخه‌های باریک و انعطاف‌پذیر قرار می‌گیرند.

ترکیب برگ کوچک و شاخه‌های خمیده همان چیزی است که فرم کلاسیک و سبک‌تر بنجامین را می‌سازد.

اگر گیاهی با ظاهر درختی دارید اما برگ‌های آن بسیار باریک و شبیه نوار هستند، احتمالا باید به‌جای بنجامین، گروه آلی و آمستل را بررسی کنید.

بنجامین سبز و ابلق

«بنجامین ابلق» یک گونه مستقل نیست. بنجامین رقم‌های مختلفی دارد و بعضی از آن‌ها بخش‌های کرم یا روشن روی برگ ایجاد می‌کنند.

این نکته در خرید اهمیت دارد، چون عبارت کلی «فیکوس ابلق» نیز اطلاعات کافی برای شناسایی گیاه نمی‌دهد. ابتدا باید مشخص شود با کدام فیکوس روبه‌رو هستید و بعد رقم آن تعیین شود.

چرا بنجامین بعد از جابه‌جایی ممکن است برگ بریزد؟

بنجامین نسبت به تغییر ناگهانی محیط واکنش نشان می‌دهد. وقتی گیاه از یک محل به محل دیگر منتقل می‌شود، شدت و جهت نور، دما و سرعت خشک شدن بستر می‌توانند هم‌زمان تغییر کنند.

به همین دلیل ریزش برگ بعد از جابه‌جایی همیشه به معنی آفت یا بیماری نیست. اگر این اتفاق بعد از تغییر محل رخ داده است، شرایط جدید را با محل قبلی مقایسه کنید و گیاه را مدام از جایی به جای دیگر منتقل نکنید.

۴. فیکوس آلی و آمستل، فیکوس‌های باریک‌برگ

ویژگی‌ای که این گروه را از بقیه مقاله جدا می‌کند، نسبت طول به عرض برگ است. برگ‌ها بسیار باریک و بلندند و به همین دلیل تاج گیاه نسبت به بنجامین یا الاستیکا ظاهر خطی‌تر و سبک‌تری پیدا می‌کند.

اگر از چند متر فاصله هنوز باریک بودن برگ‌ها اولین چیزی است که توجه شما را جلب می‌کند، این گروه ارزش بررسی دارد.

آلی و آمستل را چطور از بنجامین جدا کنیم؟

در بنجامین، برگ کوتاه‌تر و بیضی‌تر است و نوک کشیده مشخصی دارد.

در آلی و آمستل، برگ از ابتدا تا انتها بسیار باریک‌تر است و می‌تواند چند برابر عرض خود طول داشته باشد. نتیجه این تفاوت در کل تاج گیاه نیز دیده می‌شود. بنجامین متراکم‌تر و ریزبرگ‌تر است، در حالی که فیکوس باریک‌برگ خطوط کشیده‌تری ایجاد می‌کند.

چرا نام‌های Alii و Amstel گیج‌کننده‌اند؟

نام‌گذاری این گروه در منابع گیاه‌شناسی و باغبانی کاملا یکدست نیست و نام‌های علمی متفاوتی در ارتباط با نمونه‌هایی که در بازار با عنوان Alii یا Amstel فروخته می‌شوند دیده می‌شود. برای نمونه، RHS برای Alii و Amstel King پروفایل‌های جداگانه دارد. این تفاوت به‌تنهایی برای تشخیص تمام نام‌های تجاری بازار کافی نیست.

برای کاربر خانگی نتیجه عملی این است که نباید فقط از روی عبارت «آمستل» یا «آلی» روی برچسب، هویت دقیق گیاه را قطعی دانست.

برای تشخیص اولیه، فرم بسیار باریک و کشیده برگ قابل‌اعتمادتر است. اگر تشخیص دقیق رقم اهمیت دارد، نام کامل رقم باغبانی و منبع معتبر گیاه را هم بررسی کنید.

۵. فیکوس میکروکارپا و جینسینگ

فیکوس میکروکارپا برگ‌هایی کوچک‌تر از الاستیکا و لیراتا دارد. برگ‌ها معمولا سبز تیره، چرمی و براق‌اند و گیاه قابلیت تبدیل شدن به یک تاج درختی متراکم را دارد.

یکی از شناخته‌شده‌ترین فرم‌هایی که در بازار از این گروه می‌بینیم با نام «فیکوس جینسینگ» فروخته می‌شود.

فیکوس جینسینگ دقیقا چیست؟

جینسینگ را نباید یک گونه مستقل از فیکوس معرفی کرد. این نام در بازار و باغبانی برای فرم‌هایی از Ficus microcarpa استفاده می‌شود. پایگاه گیاه‌شناسی کیو نیز Ficus microcarpa را به‌عنوان گونه پذیرفته‌شده ثبت می‌کند.

در نمونه‌های تجاری رایج، پایه یا بخش زیرین تنه بسیار ضخیم و متورم است و تاج کوچکی از برگ‌ها در بالای آن شکل می‌گیرد. همین فرم باعث شده گیاه ظاهری شبیه یک درخت مینیاتوری داشته باشد.

نکته مهم این است که کوچک بودن نمونه جینسینگ در فروشگاه نشان نمی‌دهد Ficus microcarpa ذاتا یک گیاه کوتوله است. بخش زیادی از فرم نهایی حاصل هرس، تربیت و شیوه تولید است.

جینسینگ و بنجامین را چطور از هم تشخیص دهیم؟

هر دو نسبت به لیراتا و الاستیکا برگ‌های کوچک‌تری دارند، بنابراین فقط اندازه برگ کافی نیست.

در جینسینگ تجاری، پایه حجیم و متورم قوی‌ترین سرنخ است.

بنجامین در مقابل با شاخه‌های باریک و خمیده و برگ‌های نوک‌تیز شناخته می‌شود. اگر پایه متورم وجود ندارد، باید ویژگی برگ و شاخه را دقیق‌تر بررسی کنید.

۶. فیکوس پومیلا، فیکوسی با فرم رونده

پومیلا نشان می‌دهد چرا نمی‌توان همه فیکوس‌ها را فقط به‌عنوان «درخت آپارتمانی» شناخت.

این گیاه ساقه‌های رونده دارد و می‌تواند روی تکیه‌گاه بالا برود، روی سطح حرکت کند یا از لبه گلدان پایین بیاید. برگ‌های جوان نیز در مقایسه با بیشتر فیکوس‌های این مقاله بسیار کوچک‌اند.

پس در پومیلا، فرم رشد حتی از شکل دقیق برگ هم سرنخ تشخیصی مهم‌تری است.

پومیلا را کجا می‌توان استفاده کرد؟

اگر هدف یک گیاه کف بزرگ است، پومیلا نقش متفاوتی دارد.

می‌توان از آن در گلدان آویز، روی قفسه یا همراه یک تکیه‌گاه استفاده کرد. در شرایط مناسب، ساقه‌ها قابلیت بالا رفتن از سطح را نیز دارند.

همین رفتار باعث می‌شود معیارهایی مثل «ارتفاع نهایی گیاه» برای پومیلا به‌اندازه فیکوس‌های درختی کاربرد نداشته باشند. طول ساقه و نحوه هدایت گیاه مهم‌تر است.

پومیلا ابلق چیست؟

Variegata یک فرم ابلق از پومیلا است که حاشیه روشن روی برگ دارد. پروفایل RHS همین نام و ویژگی را ثبت کرده است.

این هم نمونه دیگری است که نشان می‌دهد «فیکوس ابلق» نام یک نوع مشخص نیست. ابلق بودن می‌تواند در چند گروه مختلف فیکوس دیده شود.

۷. فیکوس آلتیسیما

Ficus altissima یک گونه مستقل با فرم درختی است. برگ‌های آن پهن، ضخیم و چرمی‌اند و معمولا شکل بیضی تا تخم‌مرغی دارند.

به دلیل برگ‌های پهن، ممکن است در نگاه اول با بعضی فیکوس‌های بزرگ‌برگ دیگر اشتباه شود. در اینجا رنگ برگ به‌تنهایی معیار مطمئنی نیست.

Yellow Gem چیست؟

یکی از اشتباه‌های رایج این است که ظاهر زرد و سبز بعضی تصاویر آلتیسیما به کل گونه تعمیم داده شود.

فرم‌های ابلق تجاری مانند Yellow Gem الگوی روشن و زرد روی برگ دارند، اما این ویژگی تعریف همه Ficus altissimaها نیست.

اگر گیاهی با نام آلتیسیما می‌خرید و برگ آن ابلق است، نام رقم را هم بررسی کنید. این کار هم تشخیص را دقیق‌تر می‌کند و هم برای تعیین نیاز نوری مفید است.

۸. فیکوس آدری

Audrey گونه مستقلی به نام «Ficus audrey» نیست. این گیاه یک رقم باغبانی از Ficus benghalensis است و نام آن به شکل Ficus benghalensis ‘Audrey’ نوشته می‌شود. پروفایل RHS برای Audrey این نام باغبانی را ثبت می‌کند. برای شناخت خود گونه و نگهداری پایه آن، راهنمای فیکوس بنگال را ببینید.

برگ‌ها پهن، چرمی و سبز هستند. یکی از بهترین سرنخ‌های ظاهری، رگبرگ‌های روشن‌تر است که روی زمینه سبز برگ به‌وضوح دیده می‌شوند.

این ویژگی برای جدا کردن Audrey از بعضی فیکوس‌های پهن‌برگ دیگر کمک‌کننده است.

Audrey و Altissima چه تفاوتی دارند؟

این دو را بهتر است فقط با رنگ برگ مقایسه نکنید.

در Audrey، رگبرگ‌های روشن و مشخص یکی از نشانه‌های قابل استفاده‌اند.

در Altissima، شکل پهن و چرمی برگ اهمیت دارد و اگر گیاه زرد و سبز است باید بررسی شود که آیا با یک رقم ابلق مانند Yellow Gem روبه‌رو هستید.

به این ترتیب «زرد بودن برگ» معیار مناسبی برای تعریف Altissima و «سبز بودن» نیز معیار کافی برای تشخیص Audrey نیست.

اسم‌هایی که هنگام خرید فیکوس گیج‌کننده‌اند

بخش مهمی از اشتباه در تشخیص فیکوس از اینجا می‌آید که تمام نام‌های روی برچسب در یک سطح نیستند.

نامی مثل Ficus elastica به یک گونه اشاره می‌کند.

Tineke رقم مشخصی از همان گونه است.

Bambino رقم لیراتا است.

Audrey زیر Ficus benghalensis قرار می‌گیرد.

Ginseng نامی باغبانی برای فرم‌هایی از Ficus microcarpa است.

فیکوس ابلق حتی از این هم کلی‌تر است و به‌تنهایی نمی‌گوید گیاه به کدام گونه تعلق دارد.

در مورد Alii و Amstel مسئله کمی متفاوت است، چون خود نام‌گذاری باغبانی و علمی در منابع مختلف کاملا یکدست نیست.

بنابراین هنگام خرید، اگر تشخیص دقیق برای شما مهم است، نام روی برچسب را با شکل برگ و فرم رشد تطبیق دهید.

کدام فیکوس برای فضای شما مناسب‌تر است؟

به‌جای جست‌وجوی «بهترین فیکوس»، بهتر است از نقش گیاه در فضا شروع کنید.

برای یک گیاه کف با برگ‌های درشت و حضور بصری قوی، لیراتا، الاستیکا و Audrey در گروه‌های مناسب بررسی قرار می‌گیرند.

اگر فرم درختی سبک‌تر و برگ‌های کوچک‌تر می‌خواهید، بنجامین ظاهر متفاوتی ایجاد می‌کند.

برای خطوط باریک‌تر و کشیده‌تر، آلی و آمستل گزینه‌های قابل بررسی‌اند.

اگر هدف یک درخت مینیاتوری روی میز یا کنسول است، فرم‌های تربیت‌شده میکروکارپا جینسینگ نقش متفاوتی دارند.

برای گلدان آویز، قفسه یا رشد روی تکیه‌گاه، پومیلا از تمام فیکوس‌های درختی این فهرست کاربرد متفاوتی دارد.

اگر مهم‌ترین معیار شما رنگ و الگوی برگ است، بهتر است به رقم‌های باغبانی توجه کنید. برای مثال Tineke در الاستیکا یا فرم‌های ابلق آلتیسیما می‌توانند نسبت به فرم سبز همان گروه جلوه متفاوتی ایجاد کنند.

آیا نگهداری همه فیکوس‌ها شبیه هم است؟

نه کاملا.

بسیاری از فیکوس‌های آپارتمانی در نور مناسب و غیرمستقیم عملکرد بهتری دارند، از خاکی که برای مدت طولانی غرقاب بماند آسیب می‌بینند و دمای نسبتا پایدار را ترجیح می‌دهند.

اما همین اصول مشترک نباید تفاوت‌ها را پنهان کند.

یک Tineke ابلق برای حفظ کیفیت برگ به نور بیشتری از یک الاستیکای سبز نیاز دارد.

بنجامین می‌تواند به تغییر ناگهانی محل با ریزش برگ واکنش نشان دهد.

پومیلا فرم رشد رونده دارد و نحوه استفاده و مدیریت آن با یک فیکوس درختی متفاوت است.

ظاهر کوچک جینسینگ نیز بیشتر به نحوه تربیت مرتبط است و نباید آن را نشانه کوتوله بودن طبیعی کل Ficus microcarpa دانست.

بعد از تشخیص گیاه، راهنمای اختصاصی همان نوع اطلاعات دقیق‌تری از یک نسخه عمومی «نگهداری فیکوس» در اختیار شما قرار می‌دهد.

قبل از خرید فیکوس چه چیزهایی را بررسی کنیم؟

1. چند برگ بالغ را ببینید. برگ جوان ممکن است هنوز شکل یا رنگ نهایی خود را نشان ندهد.
2. شکل برگ را قبل از رنگ بررسی کنید. رنگ با رقم باغبانی تغییر می‌کند، اما فرم برگ معمولا سرنخ بهتری برای تشخیص گروه است.
3. نام کامل روی برچسب را بخوانید. نام گونه و رقم باغبانی اطلاعات بیشتری از عباراتی مثل «فیکوس ابلق» می‌دهد.
4. فرم رشد را با فضای خانه تطبیق دهید. یک گیاه کوچک فروشگاهی ممکن است در اصل یک فیکوس درختی بزرگ باشد.
5. نور محل را قبل از خرید مشخص کنید. به‌خصوص برای رقم‌های ابلق، انتخاب گیاه بدون توجه به نور می‌تواند باعث افت کیفیت رشد و رنگ برگ شود.

پرسش‌های رایج

فیکوس چند نوع دارد؟

جنس Ficus شامل صدها گونه پذیرفته‌شده است، اما فقط بخش کوچکی از آن‌ها به‌طور معمول به‌عنوان گیاه آپارتمانی فروخته می‌شوند.

به همین دلیل «انواع فیکوس آپارتمانی» بسیار محدودتر از تنوع واقعی این جنس در طبیعت است.

کدام فیکوس برگ‌های خیلی بزرگ دارد؟

در میان مدل‌های این مقاله، لیراتا یکی از شاخص‌ترین فیکوس‌های بزرگ‌برگ است. برگ آن علاوه بر اندازه زیاد، فرم ویولونی مشخصی دارد.

الاستیکا نیز برگ‌های بزرگی تولید می‌کند، اما برگ آن صاف‌تر، بیضی‌تر و براق‌تر است.

جینسینگ و بنجامین یکی هستند؟

خیر.

جینسینگ با Ficus microcarpa مرتبط است، در حالی که بنجامین Ficus benjamina است.

در نمونه‌های تجاری جینسینگ، پایه متورم سرنخ بسیار مهمی است. در بنجامین شاخه‌های باریک و خمیده و برگ‌های نوک‌تیز بیشتر به چشم می‌آیند.

فیکوس آلی و آمستل یکی هستند؟

نمی‌توان این پرسش را برای تمام گیاهانی که با این نام‌ها فروخته می‌شوند با یک «بله» پاسخ داد.

Alii و Amstel در بازار در گروه فیکوس‌های باریک‌برگ قرار می‌گیرند، اما نام‌گذاری علمی و باغبانی آن‌ها در منابع کاملا یکدست نیست.

اگر تشخیص دقیق لازم است، نام کامل رقم باغبانی و مشخصات برگ را هم‌زمان بررسی کنید.

فیکوس ابلق اسم یک نوع خاص است؟

خیر.

ابلق بودن فقط نوع الگوی رنگی برگ را توصیف می‌کند و در چند فیکوس مختلف دیده می‌شود.

Tineke نمونه‌ای از فیکوس الاستیکای ابلق است و Variegata نیز در پومیلا دیده می‌شود.

اگر نوع فیکوسم را نمی‌دانم از کجا شروع کنم؟

اول به شکل برگ نگاه کنید، بعد اندازه برگ و در نهایت فرم رشد را بررسی کنید.

یک برگ ویولونی بزرگ، یک برگ ضخیم و براق، برگ‌های بسیار باریک یا یک ساقه رونده اطلاعات بیشتری از عبارت کلی «فیکوس سبز» یا «فیکوس ابلق» به شما می‌دهد.

اگر هنوز بین دو مدل مردد هستید، چند برگ بالغ و فرم کلی گیاه را هم‌زمان مقایسه کنید. تشخیص فقط بر اساس یک برگ یا رنگ آن قابل اعتماد نیست.