برای تکثیر گیاه در آب، گذاشتن یک برگ داخل لیوان همیشه کافی نیست. در بسیاری از گیاهان آپارتمانی، قلمه باید بخشی از ساقه با گره سالم داشته باشد. پتوس، فیلودندرون برگ‌قلبی، برگ‌بیدی زبرینا، حسن‌یوسف، پیچک انگلیسی و شمعدانی شش انتخاب متفاوت‌اند که می‌توان تشکیل ریشه قلمه آن‌ها در آب را بررسی کرد.
درباره تصاویر: عکس‌های پتوس و حسن‌یوسف واقعی هستند. چهار تصویر گونه‌محور دیگر و تصویر شاخص با هوش مصنوعی بازسازی شده‌اند. این بازسازی‌ها فقط برای نمایش فرم تقریبی گیاه و جای ساقه و ریشه هستند و ثبت مستند یک آزمایش واقعی محسوب نمی‌شوند.
۱. پتوس طلایی: شروع با گره‌های مشخص
پتوس طلایی (Epipremnum aureum) ساقه رونده دارد و گره‌های آن معمولا در محل اتصال برگ قابل مشاهده‌اند. از ساقه سالم، قلمه‌ای با یک یا چند گره تهیه کنید. برگ‌های پایینی را بردارید تا در آب غوطه‌ور نشوند و دست‌کم یک گره در تماس با آب باشد. برگ جداشده بدون قطعه مناسبی از ساقه، جانشین مطمئنی برای قلمه گره‌دار نیست.
قلمه را در روشنایی غیرمستقیم قرار دهید و ساقه را از نظر نرم‌شدن یا پوسیدگی بررسی کنید. آب تمیز و ظرف پایدار نگهداری را آسان می‌کنند. پتوس برای سگ و گربه سمی است، پس ظرف قلمه را دور از دسترس آن‌ها بگذارید.
۲. فیلودندرون برگ‌قلبی: ساقه سالم، نه فقط برگ قلبی
فیلودندرون برگ‌قلبی (Philodendron hederaceum) با ساقه رونده می‌تواند در آب ریشه بدهد. برگ آن به بعضی پتوس‌ها شبیه است، اما دو گیاه هویت متفاوتی دارند. قلمه را از بخشی از ساقه با گره انتخاب کنید و برگ‌های بالایی را بیرون آب نگه دارید.
دانشگاه ایالتی آیووا ریشه‌دهی فیلودندرون رونده در آب یا بستر مناسب را تأیید کرده است. تراکم بیش از اندازه قلمه‌ها و باقی‌گذاشتن برگ‌های زیاد ممکن است کنترل آب و ریشه را دشوار کند. فیلودندرون نیز در صورت جویده‌شدن برای حیوانات خانگی خطر دارد.
۳. برگ‌بیدی زبرینا: ساقه نرم و برگ‌های نواری
برگ‌بیدی زبرینا (Tradescantia zebrina) با نوارهای نقره‌ای و سبز روی برگ و پشت ارغوانی شناخته می‌شود. قسمت سالم ساقه را با چند گره ببرید. برگ‌های پایین را بردارید و دست‌کم یک گره را زیر آب قرار دهید، اما اجازه ندهید برگ‌های باقی‌مانده خیس بمانند.
ساقه نرم را هنگام تعویض آب با احتیاط جابه‌جا کنید. اگر بخش زیر آب لزج یا سیاه شد، سلامت قلمه را دوباره بررسی کنید. دانشگاه ایلینوی نیز تکثیر قلمه برگ‌بیدی در آب را برای حفظ گیاه در فصل سرد توضیح داده است.
۴. حسن‌یوسف: رنگ برگ، نشانه تشکیل ریشه نیست
حسن‌یوسف (Coleus scutellarioides) به دلیل رنگ‌های متنوع برگ محبوب است. برای تکثیر در آب، از ساقه سالم و ترجیحا بدون گل قلمه بگیرید. برگ‌های نزدیک بخش پایین را جدا کنید تا گره در آب قرار گیرد، اما برگ‌های بالایی امکان دریافت نور داشته باشند.
تصویر این بخش نمونه واقعی قلمه ریشه‌دار است. هنگام مراقبت، رنگ برگ را معیار موفقیت قرار ندهید. سالم‌ماندن ساقه و ایجاد ریشه‌های تازه اهمیت بیشتری دارند. هنگام انتقال از آب به خاک نیز ممکن است قلمه به زمانی برای سازگاری نیاز داشته باشد.
۵. پیچک انگلیسی: توجه به شاخه جوان و ایمنی حیوانات
پیچک انگلیسی (Hedera helix) با قلمه ساقه تکثیر می‌شود. برای شروع، از ساقه جوان و سالم با گره‌های مشخص استفاده کنید. ریشه‌های چسبنده‌ای که پیچک هنگام بالا رفتن از سطوح ایجاد می‌کند با ریشه‌های تازه یک قلمه در آب کاربرد یکسانی ندارند.
این گیاه برای سگ و گربه سمی است و نباید به‌عنوان انتخاب بی‌خطر برای خانه دارای حیوان معرفی شود. همچنین در بعضی مناطق رفتار مهاجم دارد. باقی‌مانده قلمه‌ها را در طبیعت رها نکنید.
۶. شمعدانی: ریشه‌دهی در آب با نتیجه وابسته به شرایط
شمعدانی‌های رایج (Pelargonium spp.) با قلمه ساقه تکثیر می‌شوند. راهنمای دانشگاه مینه‌سوتا پیشنهاد می‌کند بخش تازه رشدکرده ساقه پس از حذف گل در لیوان آب و محیط گرم با نور فیلترشده قرار گیرد. وقتی ریشه کافی تشکیل شد، قلمه به گلدان منتقل می‌شود.
نگهداری قلمه شمعدانی در آب تنها یکی از روش‌های ممکن است. بعضی پرورش‌دهندگان بستر متخلخل را ترجیح می‌دهند و موفقیت به سلامت ساقه، رقم گیاه و شرایط محیط وابسته است. تصویر این بخش یک بازسازی است، نه تضمین نتیجه.
مقایسه کاربردی شش گیاه
| گیاه | ویژگی مهم | محدودیت |
|---|---|---|
| پتوس | گره مشخص روی ساقه رونده | سمیت برای حیوانات خانگی |
| فیلودندرون | ساقه رونده و برگ قلبی | سمیت برای حیوانات خانگی |
| برگ‌بیدی | ساقه نرم و برگ راه‌راه | حساسیت ساقه در جابه‌جایی |
| حسن‌یوسف | برگ رنگی و ساقه قابل قلمه‌گیری | رنگ برگ شاخص ریشه‌دهی نیست |
| پیچک انگلیسی | قلمه ساقه جوان | سمیت و ملاحظات نگهداری |
| شمعدانی | قلمه از بخش تازه ساقه | ریشه‌دهی در آب برای همه قلمه‌ها تضمینی نیست |
پیش از انتقال قلمه از آب به خاک
ابتدا گیاه مادر را از نظر بیماری و آفت بررسی و با ابزار تمیز قلمه تهیه کنید. سطح آب باید گره و محل تشکیل ریشه را پوشش دهد، اما برگ‌ها در آب نمانند. نور روشن غیرمستقیم برای بسیاری از این قلمه‌ها مناسب است. آب را منظم بررسی و در صورت نیاز تعویض کنید. دانشگاه ایالتی آیووا برای بسیاری از قلمه‌ها تعویض آب یک تا دو بار در هفته را پیشنهاد می‌کند، ولی این تعداد را نباید برای همه گونه‌ها قانون قطعی دانست.
ریشه‌های تشکیل‌شده در آب ممکن است هنگام انتقال به خاک برای سازگاری به مراقبت بیشتری نیاز داشته باشند. پس از رشد ریشه کافی، قلمه را به بستر مناسب منتقل و رطوبت را در هفته‌های نخست کنترل کنید. برای انتخاب ظرف مناسب، راهنمای ظرف تکثیر در آب را بخوانید. برای نظم‌دادن به چند قلمه نیز راهنمای ایستگاه تکثیر گیاه را ببینید. پس از انتقال قلمه به گلدان، راهنمای عمومی نگهداری از گیاهان آپارتمانی برای تنظیم نور، آبیاری و شرایط محیط کمک می‌کند.
